Çizime Başlarken

Çizmeye başlamak için pahalı malzemeler ya da özel bir yetenek gerekmez. Ama doğru birkaç şey, işi çok kolaylaştırır.

Ders:

2

Seviye:

Kategori:


PAYLAŞ:







İçindekiler

Giriş

Bir sanat malzemeleri mağazasına ilk kez girdiğinde ne hissedersin? Yüzlerce kalem, onlarca kâğıt çeşidi, üstelik hangisi kime uygun hiç belli değil… İnsanın gözü biraz korkuyor, değil mi?

Kimse bunu sana önceden açıkça söylemez ama, başlangıçta ihtiyacın olan şeyler aslında çok az. Hatta elinin altındaki tek bir kalem ve basit bir defter bile başlaman için fazlasıyla yeterli. Mağazada gördüğün o rengârenk şeylerin çoğu, ileride yol aldıkça keyifle denemen için orada seni bekliyor.

Bu derste üç şey yapacağız. Önce neye gerçekten ihtiyacın olduğunu netleştireceğiz. Sonra keyifle çizebileceğin minik ve rahat bir çalışma köşesi hazırlayacağız. Ve son olarak, bugünkü seviyeni sevgiyle kaydetmek için bir ilk çizimi yapacağız. Bu çizim ilerleyen haftalarda ne kadar ilerlediğini gördükçe yüzünü güldürecek.

Hangi Malzemeleri Almalıyım?

Çizime başlamak için aslında sadece şu dört temel arkadaş yeterli:

  • Kalem
  • Kâğıt veya bir çizim defteri
  • Silgi
  • Kalemtraş

Elbette zamanla ilerledikçe farklı derecelerde kalemler, dokulu kâğıtlar, füzenler, pastel boyalar ya da çeşit çeşit malzemeler denemek isteyeceksin. Ama inan bana, bunların hiçbiri başlamak için bir ön şart değil.

Çünkü malzeme sayısı arttıkça çizim yeteneğimiz sihirli bir şekilde artmıyor. Çekmecende yirmi farklı kalem olabilir, ama o kalemlerin hiçbiri kapağı açılıp kendi kendine çizim yapmayacak. Çizimimizi asıl geliştiren şey; elimizdeki malzemeyle bakmayı, gerçekten görmeyi ve gözlemlemeyi öğrenmemiz.

Kalemlerin Gizli Alfabesi: H, HB ve B

Kalemlerin yanında yazan harfleri hiç fark ettin mi? Okulda kullandığın kalemlerin çoğunda “HB” yazar. Bunlar kalemin ne kadar sert ya da yumuşak olduğunu söyler.

  • H (sert): Açık, ince ve soluk çizgi çizer. Kâğıdı fazla kirletmez.
  • B (siyah): Koyu, yumuşak ve kalın çizgi çizer. Gölge yapmak için idealdir.
  • HB: İkisinin ortası. Gündelik yazı kalemi olarak kullanımı idealdir.

Harfin yanındaki sayılarda, o özelliğin ne kadar güçlü olduğunu gösterir. 2B, B’den daha yumuşak ve koyudur. 6B ise çok yumuşak ve çok koyu bir çizgi verir.

Başlangıç için herhangi bir markanın HB’den 6B’ye kadar bir setini alabilirsiniz. Çizim derslerine başladığımızda, ince çizgiler ve ilk taslaklar için daha sert kalemleri (HB, 2B), koyu gölgeler için yumuşak kalemleri (4B, 6B) kullanacağız.

Kâğıt, Silgi ve Kalemtraş

Kâğıt: Ofis kâğıdı yerine biraz daha kalın bir kâğıt ya da çizim defteri tercih et. Çok ince kâğıt, silgiyle birkaç kez silince buruşur ya da yırtılır. Defterlerin kapağında genelde gramaj yazar. Bu sayı büyüdükçe kâğıt kalınlaşır. Yaklaşık 80 gramlık fotokopi kâğıdından daha kalın bir kâğıt, başlangıç için iyi bir seçim olacaktır.

Silgi: İki çeşidi işine yarar:

  • Plastik silgi: Büyük alanları temiz biçimde siler.
  • Hamur silgi: Yumuşak bir hamur gibi elle şekle girer. Bir yerin rengini açmak yani hafifçe silmek için idealdir. Çizimi kirletmez.

Kalemtraş: Keskin uçlu kalem, temiz çizgi demektir. Küçük bir kalemtraş yeter.

Bütçene Göre Üç Seçenek

Hangisini seçeceğin tamamen sana kalmış. Hepsi çizmeye başlamak için yeterli.

Minimum Set: 1 adet HB ve 1 adet 2B kalem, basit bir çizim defteri, silgi ve kalemtraş
Orta Set: HB, 2B, 4B ve 6B kalemler, orta kalınlıkta bir çizim defteri, plastik silgi, hamur silgi, kalemtraş
Keyif Seti: H’den 6B’ye geniş bir kalem seti, daha kaliteli dokulu bir çizim defteri, hamur silgi, tüy fırça(silgi tozlarını temizlemek için), çizimlerini saklamak için bir dosya

Bence yeni başlayanlar için en doğru seçenek minimum ile başlamak. Çizimden keyif almaya başladığında, neyi eksik hissettiğine bakıp eklersin. Bu sayede gereksiz bir şey almış olmazsın.

🗂️ Bilgi Arşivi

Kalemin ucundaki siyah madde aslında kurşun değil, grafit denen bir karbon türünün kil ile karıştırılmasıyla oluşur. Karışımdaki kil oranı arttıkça kalem sertleşir (H), azaldıkça yumuşar (B).
“Kurşun kalem” adı, grafitin eskiden yanlışlıkla kurşun sanılmasından kaynaklıdır.

📚 Biliyor muydunuz?

Ekmeğin içi, hamur silgi icat edilmeden önce yüzyıllar boyunca sanatçılar tarafından kâğıttaki kömür ve grafit lekelerini temizlemek için kullanılıyordu. Günümüzdeki hamur silgiler de tam olarak bu mantıkla çalışır: Grafiti kazımaz, yüzeyden emerek toplar.

👁️ Profesyonel Bilgi

Birçok profesyonel çizer kalemtraş yerine maket bıçağı kullanır. Böylece ahşabı daha geriden soyup grafit ucu uzun bırakırlar. Uzun bırakılan uç, kalemi yan yatırarak geniş alanları tek seferde hızlıca gölgelemeyi sağlar.

Çalışma Alanı

Çizmek için kocaman bir stüdyoya ya da yüksek tavanlı odalara ihtiyacın yok. Sadece küçük bir masa, seni yormayacak bir ışık ve birkaç dakikalık huzurlu bir an fazlasıyla yeterli.
Yine de minik bir düzen kurmak, masaya her oturduğunda zihnini “çizim moduna” sokmanı kolaylaştırır.

  • Işık: Mümkünse pencere kenarını seç. Işık, çizim yapmayan elinin tarafından gelsin. Yani sağ elini kullanıyorsan ışık soldan gelmeli; böylece elinin gölgesi çizimin üzerine düşüp seni zorlamaz.
  • Oturuş: Çizerken omuzlarını farkında olmadan sıkıyor musun? Şöyle derin bir nefes al ve omuzlarını serbest bırak. Sırtın dik olsun. İlerleyen derslerde çizgiyi sadece parmaklardan değil omuzdan çekmeyi öğreneceğiz; o yüzden kolunun serbestçe hareket edeceği rahat bir alan bırak.
  • Yüzey: Çizim yaparken kâğıdın altında düz ve sağlam bir yüzey olsun. İstersen defterin altına kalınca bir kitap koyarak hafif eğimli bir açı da yakalayabilirsin. Eğimli yüzeyler kâğıdın geneline olan bakış açını korumanı sağlar.

Çizmek istediğin an “Malzemelerim neredeydi?” diye aramak, çizimi ertelemenin en büyük sebeplerinden biridir.Malzemelerini tek bir kutuda ya da çekmecede topla. Başlamak ne kadar zahmetsiz olursa, çizmek de o kadar keyifli bir molaya dönüşür.

Çizmeyi Alışkanlık Haline Getirmek

Çizmeyi öğrenmek sınav hazırlığına benzemez. Enstrüman çalmaya ya da yeni bir dil öğrenmeye benzer: Haftada bir kez saatlerce kendini zorlamak yerine, her gün kısa sürelerle çalışmak el becerinizi artırmaya yardımcı olur.

Günde sadece 10 dakika… Telefonuna bir zamanlayıcı kur, ne çizdiğin inan hiç önemli değil. Masandaki bir fincan, elindeki anahtarlık ya da sadece rastgele çizgiler… Önemli olan zihninle elin arasındaki o bağı her gün bir kere de olsa taze tutmak.

❓ Sanatçıdan Not

Tarih boyunca büyük ustaların stüdyolarında pencere hep kuzeye bakardı. “Kuzey ışığı” gün boyunca yön değiştirmediği ve dik güneş ışığı vurmadığı için sanatçılara saatlerce sabit, yumuşak bir aydınlatma sağlardı.

İlk Çizimin

Şimdi geldik bu dersin en kıymetli, en heyecanlı kısmına…

Bir şeyi öğrenirken katettiğin yolu her gün fark edemeyebilirsin. Bugün çizdiğin şeyle üç hafta sonra çizeceğin şey arasında aslında çok güzel farklar oluşacak; ama her gün kâğıdın başında olduğun için bu değişimi gözden kaçırman çok doğal.

İşte bu yüzden birlikte harika bir başlangıç kaydı oluşturacağız. Buna doğrudan “İlk Çizimim” diyeceğiz.

Bu çizimin “mükemmel” ya da kusursuz olması gerekmiyor. Hatta lütfen çizgilerini düzeltmeye veya güzelleştirmeye çalışma. Çünkü amacımız bir sergi eseri çıkarmak değil; bugünkü dokunuşunu, çizim yolculuğunun ilk gününü olduğu gibi kaydetmek.

Nasıl Yapacağız?

  • Sade bir nesne seç: Evde gözüne çarpan basit bir şey olsun. Bir kahve fincanı, eski bir ayakkabı, bir elma, saksıdaki bitkin, bir şişe ya da sandalye… Ne seçtiğin hiç önemli değil.
  • Canlı canlı karşına koy: Mümkünse ekrandan veya fotoğraftan değil, nesnenin kendisine bakarak çizin.
  • Zamanlayıcıyı 10 dakikaya ayarla ve çiz: Çizimin nasıl göründüğünü hiç dert etme. Ölçüler kaçabilir, çizgilerin titreyebilir, gölgeler istediğin gibi oturmayabilir… Bunların hiçbiri sorun değil! Bu bir sınav değil, sadece senin başlangıç çizgin.
  • Üzerine tarihi not et: Çiziminin köşesine bugünün tarihini ve minik bir not düş: “İlk Çizimim — 8 Ekim 2026” gibi.
  • Sakla ve koru: İster defterinde sakla, ister telefonunda özel bir klasör açıp fotoğrafını çek. Çünkü ilerleyen zamanlarda bu çizime tekrar döneceğiz.

Neden İlk Çizimimizi Saklıyoruz?

Çünkü gelişim her zaman hissettirmeden, sessizce yürür. Bazen günlerce çizim yaparsın ve içinden “Galiba hiç ilerleyemiyorum, olduğum yerde sayıyorum…” gibi bir his geçebilir.

İşte tam o anlarda bu ilk çizimini çıkarıp yanına koyacaksın. Ve bir anda fark edeceksin:

  • Çizgilerin ne kadar güçlenmiş,
  • Gözün oranları nasıl da kendiliğinden yakalamaya başlamış,
  • Gölgelere ve detaylara artık ne kadar farklı bir gözle bakıyorsun…

Gelişimin o tatlı sevincini tatmak için nereden başladığını bilmen gerekir. İlk çizimin, sana zamanla ne kadar güzel yol katettiğini fısıldayacak en dürüst aynandır.

🔍 Dönemin Ruhu

Sanat tarihinde bile dev ustalar ilk taslaklarını kıskançlıkla saklarlardı. Picasso’nun çocukluk çizimlerinden Rembrandt’ın ilk karalamalarına kadar pek çok eser, bugün sanatçının nereden nereye geldiğini gösteren en ilham verici belgelerdir. Bugünkü 10 dakikalık çizimin, senin kişisel sanat yolculuğunun ilk müze parçası olacak.

💡 Tarihten Bilgi

Rönesans ve Barok dönemlerinde sanatçılar, bugünkü gibi hazır tüp boyalar ya da fabrika üretimi silgiler olmadığı için atölyelerinde adeta birer kimyager gibi çalışırlardı. Örneğin, çizim yaparken ışık efektleri ve beyaz parlamalar eklemek için deniz kabuklarını ya da yumurta kabuklarını toz haline getirip kullanırlardı. Hatta kâğıdın üzerindeki fazla pigmenti almak için bayat ekmek içinin yanı sıra tavus kuşu tüyü ve kurutulmuş süngerlerden de faydalanırlardı.

İlgili Dersler

← Önceki Ders

Ders Listesi

Sonraki Ders →

Düşüncelerinizi bizimle paylaşın.

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır.